Kanakadhara Stotram · कनकधारा स्तोत्रम्

Adi Shankaracharya's hymn to Lakshmi, asking her gracious glance to fall like a shower of gold on the poor.

  1. वन्दे वन्दारु मन्दारमिन्दिरानन्दकन्दलम् ।वन्दे वन्दारु मन्दारमिन्दिरानन्द कन्दलम् ।vande vandaru mandaramindirananda kandalam |अमन्दानन्दसन्दोह बन्धुरं सिन्धुराननम् ॥अमन्दानन्द सन्दोह बन्धुरं सिन्धुराननम् ॥amandananda sandoha bandhuram sindhurananam ||

    vande vandāru mandāramindirānandakandalam । amandānandasandoha bandhuraṃ sindhurānanam ॥

    मैं उन गजानन (गणेश) की वंदना करता हूँ जो प्रणाम करने वालों के लिए मंदार (कल्पवृक्ष) हैं, इन्दिरा (लक्ष्मी) के आनंद के अंकुर हैं और अपार आनंद के समूह से सुंदर हैं।

    I bow to the elephant-faced one, a wish-granting mandara tree to those who bow, the shoot of Indira's (Lakshmi's) joy, beautiful with an abundance of boundless bliss.

  2. अङ्गं हरेः पुलकभूषणमाश्रयन्ती भृङ्गाङ्गनेव मुकुलाभरणं तमालम् ।अङ्गं हरेः पुलक भूषणमाश्रयन्ती भृङ्गाङ्गनेव मुकुलाभरणं तमालम् ।angam hareh pulaka bhushanamashrayanti bhringanganeva mukulabharanam tamalam |अङ्गीकृताखिलविभूतिरपाङ्गलीला माङ्गल्यदास्तु मम मङ्गलदेवतायाः ॥अङ्गीकृताखिल विभूतिरपाङ्ग लीला माङ्गल्यदास्तु मम मङ्गल देवतायाः ॥angikritakhila vibhutirapanga lila mangalyadastu mama mangala devatayah ||

    aṅgaṃ hareḥ pulakabhūṣaṇamāśrayantī bhṛṅgāṅganeva mukulābharaṇaṃ tamālam । aṅgīkṛtākhilavibhūtirapāṅgalīlā māṅgalyadāstu mama maṅgaladevatāyāḥ ॥

    जैसे भ्रमरी कलियों से सजे तमाल वृक्ष पर आश्रय लेती है, वैसे ही जो हरि के पुलकित अंग पर टिकी है, जिसमें सारी विभूति समाई है, मंगल-देवता (लक्ष्मी) की वह कटाक्ष-लीला मेरे लिए मंगलदायक हो।

    As a female bee rests on the budding tamala tree, so the playful side-glance of Lakshmi rests on Hari's body, which thrills with joy; may that glance of the goddess of auspiciousness, which holds all prosperity, bring me good fortune.

  3. मुग्धा मुहुर्विदधती वदने मुरारेः प्रेमत्रपाप्रणिहितानि गतागतानि ।मुग्धा मुहुर् विदधती वदने मुरारेः प्रेम त्रपा प्रणिहितानि गतागतानि ।mugdha muhur vidadhati vadane murareh prema trapa pranihitani gatagatani |माला दृशोर्मधुकरीव महोत्पले या सा मे श्रियं दिशतु सागरसम्भवायाः ॥माला दृशोर् मधुकरीव महोत्पले या सा मे श्रियं दिशतु सागर सम्भवायाः ॥mala drishor madhukariva mahotpale ya sa me shriyam dishatu sagara sambhavayah ||

    mugdhā muhurvidadhatī vadane murāreḥ prematrapāpraṇihitāni gatāgatāni । mālā dṛśormadhukarīva mahotpale yā sā me śriyaṃ diśatu sāgarasambhavāyāḥ ॥

    जैसे भ्रमरी महान नीलकमल पर बार-बार आती-जाती है, वैसे ही जो प्रेम और लज्जा से भरी दृष्टि मुरारि के मुख पर बार-बार आती-जाती है, समुद्र से उत्पन्न (लक्ष्मी) की वह दृष्टि-माला मुझे श्री प्रदान करे।

    Like a bee that hovers again and again over a great blue lotus, her glance, full of love and shyness, comes and goes on the face of Murari; may that garland of glances of the ocean-born goddess grant me fortune.

  4. विश्वामरेन्द्रपदविभ्रमदानदक्षमानन्दहेतुरधिकं मुरविद्विषोऽपि ।विश्वामरेन्द्र पद विभ्रम दान दक्षमानन्द हेतुरधिकं मुर विद्विषोऽपि ।vishwamarendra pada vibhrama dana dakshamananda heturadhikam mura vidwisho'pi |ईषन्निषीदतु मयि क्षणमीक्षणार्धमिन्दीवरोदरसहोदरमिन्दिरायाः ॥ईषन् निषीदतु मयि क्षणमीक्षणार्धमिन्दीवरोदर सहोदरमिन्दिरायाः ॥ishan nishidatu mayi kshanamikshanardhamindivarodara sahodaramindirayah ||

    viśvāmarendrapadavibhramadānadakṣamānandaheturadhikaṃ muravidviṣo'pi । īṣanniṣīdatu mayi kṣaṇamīkṣaṇārdhamindīvarodarasahodaramindirāyāḥ ॥

    जो देवराज इंद्र का पद भी देने में समर्थ है, और मुर के शत्रु (विष्णु) को भी अधिक आनंद देती है, नीलकमल के भीतरी भाग जैसी सुंदर इंदिरा (लक्ष्मी) की वह आधी दृष्टि क्षण भर मुझ पर भी टिक जाए।

    Her glance, able to grant even the rank of Indra, lord of the gods, and a source of great joy even to Vishnu, the enemy of Mura: may half a glance of Indira, lovely as the inside of a blue lotus, rest on me for a moment.

  5. आमीलिताक्षमधिगम्य मुदा मुकुन्दमानन्दकन्दमनिमेषमनङ्गतन्त्रम् ।आमीलिताक्षमधिगम्य मुदा मुकुन्दमानन्द कन्दमनिमेषमनङ्ग तन्त्रम् ।amilitakshamadhigamya muda mukundamananda kandamanimeshamananga tantram |आकेकरस्थितकनीनिकपक्ष्मनेत्रं भूत्यै भवेन्मम भुजङ्गशयाङ्गनायाः ॥आकेकर स्थित कनीनिक पक्ष्म नेत्रं भूत्यै भवेन् मम भुजङ्ग शयाङ्गनायाः ॥akekara sthita kaninika pakshma netram bhutyai bhaven mama bhujanga shayanganayah ||

    āmīlitākṣamadhigamya mudā mukundamānandakandamanimeṣamanaṅgatantram । ākekarasthitakanīnikapakṣmanetraṃ bhūtyai bhavenmama bhujaṅgaśayāṅganāyāḥ ॥

    मुकुंद को पाकर आनंद से अधखुली, आनंद के मूल को निर्निमेष निहारती, प्रेम के वश, कोनों में स्थिर पुतलियों और पलकों वाली, शेषशायी (विष्णु) की पत्नी की वे आँखें मेरे वैभव का कारण बनें।

    Her eyes, half-closed in joy at reaching Mukunda, the root of bliss, gazing unblinking, under love's spell, with pupils and lashes resting at their corners: may the eyes of the beloved of the serpent-reclining Lord bring me prosperity.

  6. बाह्वन्तरे मधुजितः श्रितकौस्तुभे या हारावलीव हरिनीलमयी विभाति ।बाह्वन्तरे मधुजितः श्रित कौस्तुभे या हारावलीव हरि नीलमयी विभाति ।bahwantare madhujitah shrita kaustubhe ya haravaliva hari nilamayi vibhati |कामप्रदा भगवतोऽपि कटाक्षमाला कल्याणमावहतु मे कमलालयायाः ॥काम प्रदा भगवतोऽपि कटाक्ष माला कल्याणमावहतु मे कमलालयायाः ॥kama prada bhagavato'pi kataksha mala kalyanamavahatu me kamalalayayah ||

    bāhvantare madhujitaḥ śritakaustubhe yā hārāvalīva harinīlamayī vibhāti । kāmapradā bhagavato'pi kaṭākṣamālā kalyāṇamāvahatu me kamalālayāyāḥ ॥

    जो मधु का वध करने वाले (विष्णु) के कौस्तुभ से शोभित वक्ष पर इंद्रनील मणियों के हार की तरह चमकती है, जो भगवान की भी कामना पूरी करती है, कमलवासिनी की वह कटाक्ष-माला मेरा कल्याण करे।

    Her garland of glances, which shines like a necklace of sapphires on the chest of Madhu's slayer where the Kaustubha gem rests, and which grants the desires even of the Lord: may it bring me good fortune, she who dwells in the lotus.

  7. कालाम्बुदालिललितोरसि कैटभारेर्धाराधरे स्फुरति या तटिदङ्गनेव ।कालाम्बुदालि ललितोरसि कैटभारेर् धाराधरे स्फुरति या तटिदङ्गनेव ।kalambudali lalitorasi kaitabharer dharadhare sphurati ya tatidanganeva |मातुस्समस्तजगतां महनीयमूर्तिः भद्राणि मे दिशतु भार्गवनन्दनायाः ॥मातुस् समस्त जगतां महनीय मूर्तिः भद्राणि मे दिशतु भार्गव नन्दनायाः ॥matus samasta jagatam mahaniya murtih bhadrani me dishatu bhargava nandanayah ||

    kālāmbudālilalitorasi kaiṭabhārerdhārādhare sphurati yā taṭidaṅganeva । mātussamastajagatāṃ mahanīyamūrtiḥ bhadrāṇi me diśatu bhārgavanandanāyāḥ ॥

    जैसे काले मेघ पर बिजली चमकती है, वैसे ही जो कैटभ के शत्रु (विष्णु) के मेघमाला-से सुंदर वक्ष पर चमकती हैं, समस्त जगत की माता, भृगु-नंदिनी की वह पूज्य मूर्ति मुझे कल्याण दे।

    Like lightning flashing on a dark rain cloud, she shines on the chest of Kaitabha's enemy, lovely as a bank of dark clouds; may the revered form of the mother of all worlds, daughter of Bhrigu, grant me blessings.

  8. प्राप्तं पदं प्रथमतः खलु यत्प्रभावान्माङ्गल्यभाजि मधुमाथिनि मन्मथेन ।प्राप्तं पदं प्रथमतः खलु यत् प्रभावान् माङ्गल्य भाजि मधुमाथिनि मन्मथेन ।praptam padam prathamatah khalu yat prabhavan mangalya bhaji madhumathini manmathena |मय्यापतेत्तदिह मन्थरमीक्षणार्धं मन्दालसं च मकरालयकन्यकायाः ॥मय्यापतेत् तदिह मन्थरमीक्षणार्धं मन्दालसं च मकरालय कन्यकायाः ॥mayyapatet tadiha mantharamikshanardham mandalasam cha makaralaya kanyakayah ||

    prāptaṃ padaṃ prathamataḥ khalu yatprabhāvānmāṅgalyabhāji madhumāthini manmathena । mayyāpatettadiha mantharamīkṣaṇārdhaṃ mandālasaṃ ca makarālayakanyakāyāḥ ॥

    जिसके प्रभाव से कामदेव ने पहले-पहल मंगलमय मधुसूदन (विष्णु) में स्थान पाया, समुद्र की पुत्री (लक्ष्मी) की वह धीमी, अलसाई आधी दृष्टि यहाँ मुझ पर पड़े।

    By whose power Kamadeva first gained his place in Vishnu, the auspicious slayer of Madhu: may that slow, gentle half-glance of the daughter of the ocean fall on me here.

  9. दद्याद्दयानुपवनो द्रविणाम्बुधारामस्मिन्नकिञ्चनविहङ्गशिशौ विषण्णे ।दद्याद् दयानुपवनो द्रविणाम्बु धारामस्मिन्नकिञ्चन विहङ्ग शिशौ विषण्णे ।dadyad dayanupavano dravinambu dharamasminnakinchana vihanga shishau vishanne |दुष्कर्मघर्ममपनीय चिराय दूरं नारायणप्रणयिनीनयनाम्बुवाहः ॥दुष्कर्म घर्ममपनीय चिराय दूरं नारायण प्रणयिनी नयनाम्बु वाहः ॥dushkarma gharmamapaniya chiraya duram narayana pranayini nayanambu vahah ||

    dadyāddayānupavano draviṇāmbudhārāmasminnakiñcanavihaṅgaśiśau viṣaṇṇe । duṣkarmagharmamapanīya cirāya dūraṃ nārāyaṇapraṇayinīnayanāmbuvāhaḥ ॥

    नारायण की प्रिया (लक्ष्मी) के नेत्र रूपी मेघ, दया रूपी वायु से प्रेरित होकर, इस दुखी, निर्धन पक्षी-शिशु (मुझ) पर धन की धारा बरसाएँ, और मेरे दुष्कर्मों की तपन को सदा के लिए दूर कर दें।

    May the rain cloud of the eyes of Narayana's beloved, driven by the wind of compassion, pour a stream of wealth on this destitute fledgling of a bird, in distress, and drive the scorching heat of my bad deeds far away for ever.

  10. इष्टाविशिष्टमतयोऽपि यया दयार्द्रदृष्ट्या त्रिविष्टपपदं सुलभं लभन्ते ।इष्टा विशिष्ट मतयोऽपि यया दयार्द्र दृष्ट्या त्रिविष्टप पदं सुलभं लभन्ते ।ishta vishishta matayo'pi yaya dayardra drishtya trivishtapa padam sulabham labhante |दृष्टिः प्रहृष्टकमलोदरदीप्तिरिष्टां पुष्टिं कृषीष्ट मम पुष्करविष्टरायाः ॥दृष्टिः प्रहृष्ट कमलोदर दीप्तिरिष्टां पुष्टिं कृषीष्ट मम पुष्कर विष्टरायाः ॥drishtih prahrishta kamalodara diptirishtam pushtim krishishta mama pushkara vishtarayah ||

    iṣṭāviśiṣṭamatayo'pi yayā dayārdradṛṣṭyā triviṣṭapapadaṃ sulabhaṃ labhante । dṛṣṭiḥ prahṛṣṭakamalodaradīptiriṣṭāṃ puṣṭiṃ kṛṣīṣṭa mama puṣkaraviṣṭarāyāḥ ॥

    जिनकी दया से भीगी दृष्टि से साधारण बुद्धि वाले भी स्वर्ग का पद सहज पा लेते हैं, खिले कमल के भीतरी भाग जैसी दीप्ति वाली, कमलासना (लक्ष्मी) की वह दृष्टि मुझे मनचाही पुष्टि दे।

    By whose compassionate glance even those of little merit easily attain the realm of heaven: may the glance of the lotus-seated goddess, radiant as the inside of a blooming lotus, grant me the nourishment I desire.

  11. गीर्देवतेति गरुडध्वजसुन्दरीति शाकम्भरीति शशिशेखरवल्लभेति ।गीर्देवतेति गरुडध्वज सुन्दरीति शाकम्भरीति शशिशेखर वल्लभेति ।girdevateti garudadhwaja sundariti shakambhariti shashishekhara vallabheti |सृष्टिस्थितिप्रलयकेलिषु संस्थितायै तस्यै नमस्त्रिभुवनैकगुरोस्तरुण्यै ॥सृष्टि स्थिति प्रलय केलिषु संस्थितायै तस्यै नमस् त्रिभुवनैक गुरोस् तरुण्यै ॥srishti sthiti pralaya kelishu sansthitayai tasyai namas tribhuvanaika guros tarunyai ||

    gīrdevateti garuḍadhvajasundarīti śākambharīti śaśiśekharavallabheti । sṛṣṭisthitipralayakeliṣu saṃsthitāyai tasyai namastribhuvanaikagurostaruṇyai ॥

    वाणी की देवी, गरुड़ध्वज (विष्णु) की सुंदरी, शाकंभरी और चंद्रशेखर (शिव) की प्रिया के रूप में जो सृष्टि, स्थिति और प्रलय की लीलाओं में स्थित हैं, तीनों लोकों के एकमात्र गुरु की उस युवा पत्नी को नमस्कार।

    As the goddess of speech, as the beauty of the one with Garuda on his banner, as Shakambhari, as the beloved of the moon-crested one, she abides in the play of creation, preservation and dissolution: salutations to her, the young consort of the one teacher of the three worlds.

  12. श्रुत्यै नमोऽस्तु शुभकर्मफलप्रसूत्यै रत्यै नमोऽस्तु रमणीयगुणार्णवायै ।श्रुत्यै नमोऽस्तु शुभ कर्म फल प्रसूत्यै रत्यै नमोऽस्तु रमणीय गुणार्णवायै ।shrutyai namo'stu shubha karma phala prasutyai ratyai namo'stu ramaniya gunarnavayai |शक्त्यै नमोऽस्तु शतपत्रनिकेतनायै पुष्ट्यै नमोऽस्तु पुरुषोत्तमवल्लभायै ॥शक्त्यै नमोऽस्तु शतपत्र निकेतनायै पुष्ट्यै नमोऽस्तु पुरुषोत्तम वल्लभायै ॥shaktyai namo'stu shatapatra niketanayai pushtyai namo'stu purushottama vallabhayai ||

    śrutyai namo'stu śubhakarmaphalaprasūtyai ratyai namo'stu ramaṇīyaguṇārṇavāyai । śaktyai namo'stu śatapatraniketanāyai puṣṭyai namo'stu puruṣottamavallabhāyai ॥

    शुभ कर्मों का फल उत्पन्न करने वाली श्रुति (वेद) रूपा को नमस्कार; रमणीय गुणों की सागर रति रूपा को नमस्कार; शतदल कमल में रहने वाली शक्ति रूपा को नमस्कार; पुरुषोत्तम की प्रिया पुष्टि रूपा को नमस्कार।

    Salutations to her as the Veda, who brings forth the fruit of good deeds; salutations to her as Rati, an ocean of lovely qualities; salutations to her as Shakti, who dwells in the hundred-petalled lotus; salutations to her as Pushti, beloved of the supreme person.

  13. नमोऽस्तु नालीकनिभाननायै नमोऽस्तु दुग्धोदधिजन्मभूम्यै ।नमोऽस्तु नालीक निभाननायै नमोऽस्तु दुग्धोदधि जन्म भूम्यै ।namo'stu nalika nibhananayai namo'stu dugdhodadhi janma bhumyai |नमोऽस्तु सोमामृतसोदरायै नमोऽस्तु नारायणवल्लभायै ॥नमोऽस्तु सोमामृत सोदरायै नमोऽस्तु नारायण वल्लभायै ॥namo'stu somamrita sodarayai namo'stu narayana vallabhayai ||

    namo'stu nālīkanibhānanāyai namo'stu dugdhodadhijanmabhūmyai । namo'stu somāmṛtasodarāyai namo'stu nārāyaṇavallabhāyai ॥

    कमल जैसे मुख वाली को नमस्कार; क्षीरसागर जिनकी जन्मभूमि है, उन्हें नमस्कार; चंद्रमा और अमृत की बहन को नमस्कार; नारायण की प्रिया को नमस्कार।

    Salutations to her whose face is like a lotus; salutations to her whose birthplace is the ocean of milk; salutations to the sister of the moon and nectar; salutations to the beloved of Narayana.

  14. नमोऽस्तु हेमाम्बुजपीठिकायै नमोऽस्तु भूमण्डलनायिकायै ।नमोऽस्तु हेमाम्बुज पीठिकायै नमोऽस्तु भूमण्डल नायिकायै ।namo'stu hemambuja pithikayai namo'stu bhumandala nayikayai |नमोऽस्तु देवादिदयापरायै नमोऽस्तु शार्ङ्गायुधवल्लभायै ॥नमोऽस्तु देवादि दया परायै नमोऽस्तु शार्ङ्गायुध वल्लभायै ॥namo'stu devadi daya parayai namo'stu sharngayudha vallabhayai ||

    namo'stu hemāmbujapīṭhikāyai namo'stu bhūmaṇḍalanāyikāyai । namo'stu devādidayāparāyai namo'stu śārṅgāyudhavallabhāyai ॥

    स्वर्ण-कमल के आसन पर विराजमान को नमस्कार; भूमंडल की स्वामिनी को नमस्कार; देवताओं आदि पर दया करने वाली को नमस्कार; शार्ङ्ग धनुषधारी (विष्णु) की प्रिया को नमस्कार।

    Salutations to her who sits on the golden lotus; salutations to the queen of the earth; salutations to her who is compassionate to the gods and others; salutations to the beloved of the bearer of the Sharnga bow.

  15. नमोऽस्तु देव्यै भृगुनन्दनायै नमोऽस्तु विष्णोरुरसिस्थितायै ।नमोऽस्तु देव्यै भृगु नन्दनायै नमोऽस्तु विष्णोरुरसि स्थितायै ।namo'stu devyai bhrigu nandanayai namo'stu vishnorurasi sthitayai |नमोऽस्तु लक्ष्म्यै कमलालयायै नमोऽस्तु दामोदरवल्लभायै ॥नमोऽस्तु लक्ष्म्यै कमलालयायै नमोऽस्तु दामोदर वल्लभायै ॥namo'stu lakshmyai kamalalayayai namo'stu damodara vallabhayai ||

    namo'stu devyai bhṛgunandanāyai namo'stu viṣṇorurasisthitāyai । namo'stu lakṣmyai kamalālayāyai namo'stu dāmodaravallabhāyai ॥

    भृगु-नंदिनी देवी को नमस्कार; विष्णु के वक्ष पर स्थित को नमस्कार; कमल में निवास करने वाली लक्ष्मी को नमस्कार; दामोदर की प्रिया को नमस्कार।

    Salutations to the goddess, daughter of Bhrigu; salutations to her who rests on Vishnu's chest; salutations to Lakshmi, who dwells in the lotus; salutations to the beloved of Damodara.

  16. नमोऽस्तु कान्त्यै कमलेक्षणायै नमोऽस्तु भूत्यै भुवनप्रसूत्यै ।नमोऽस्तु कान्त्यै कमलेक्षणायै नमोऽस्तु भूत्यै भुवन प्रसूत्यै ।namo'stu kantyai kamalekshanayai namo'stu bhutyai bhuvana prasutyai |नमोऽस्तु देवादिभिरर्चितायै नमोऽस्तु नन्दात्मजवल्लभायै ॥नमोऽस्तु देवादिभिरर्चितायै नमोऽस्तु नन्दात्मज वल्लभायै ॥namo'stu devadibhirarchitayai namo'stu nandatmaja vallabhayai ||

    namo'stu kāntyai kamalekṣaṇāyai namo'stu bhūtyai bhuvanaprasūtyai । namo'stu devādibhirarcitāyai namo'stu nandātmajavallabhāyai ॥

    कांति रूपा, कमल-नयना को नमस्कार; समृद्धि रूपा, लोकों को जन्म देने वाली को नमस्कार; देवताओं आदि द्वारा पूजित को नमस्कार; नंद-नंदन की प्रिया को नमस्कार।

    Salutations to her as radiance, the lotus-eyed; salutations to her as prosperity, mother of the worlds; salutations to her who is worshipped by the gods and others; salutations to the beloved of Nanda's son.

  17. सम्पत्कराणि सकलेन्द्रियनन्दनानि साम्राज्यदानविभवानि सरोरुहाक्षि ।सम्पत् कराणि सकलेन्द्रिय नन्दनानि साम्राज्य दान विभवानि सरोरुहाक्षि ।sampat karani sakalendriya nandanani samrajya dana vibhavani saroruhakshi |त्वद्वन्दनानि दुरिताहरणोद्यतानि मामेव मातरनिशं कलयन्तु मान्ये ॥त्वद् वन्दनानि दुरिताहरणोद्यतानि मामेव मातरनिशं कलयन्तु मान्ये ॥tvad vandanani duritaharanodyatani mameva mataranisham kalayantu manye ||

    sampatkarāṇi sakalendriyanandanāni sāmrājyadānavibhavāni saroruhākṣi । tvadvandanāni duritāharaṇodyatāni māmeva mātaraniśaṃ kalayantu mānye ॥

    हे कमल-नयनी, आपको किए गए प्रणाम, जो संपत्ति देते हैं, सब इंद्रियों को आनंदित करते हैं, साम्राज्य का वैभव देते हैं और पापों को हरने को तत्पर हैं, हे माननीय माता, वे सदा मुझ पर ही रहें।

    Lotus-eyed one, may salutations to you, which bring wealth, delight all the senses, give the splendour of sovereignty and are eager to take away sins, always be mine alone, revered Mother.

  18. यत्कटाक्षसमुपासनाविधिः सेवकस्य सकलार्थसम्पदः ।यत् कटाक्ष समुपासना विधिः सेवकस्य सकलार्थ सम्पदः ।yat kataksha samupasana vidhih sevakasya sakalartha sampadah |सन्तनोति वचनाङ्गमानसैस्त्वां मुरारिहृदयेश्वरीं भजे ॥सन्तनोति वचनाङ्ग मानसैस् त्वां मुरारि हृदयेश्वरीं भजे ॥santanoti vachananga manasais tvam murari hridayeshwarim bhaje ||

    yatkaṭākṣasamupāsanāvidhiḥ sevakasya sakalārthasampadaḥ । santanoti vacanāṅgamānasaistvāṃ murārihṛdayeśvarīṃ bhaje ॥

    जिनके कटाक्ष की उपासना सेवक को सब अर्थ और संपदा देती है, उन मुरारि की हृदयेश्वरी आपको मैं वाणी, शरीर और मन से भजता हूँ।

    The worship of whose side-glance brings the servant all wealth and fulfilment: you, the queen of Murari's heart, I worship with speech, body and mind.

  19. सरसिजनिलये सरोजहस्ते धवलतमांशुकगन्धमाल्यशोभे ।सरसिज निलये सरोज हस्ते धवलतमांशुक गन्ध माल्य शोभे ।sarasija nilaye saroja haste dhavalatamanshuka gandha malya shobhe |भगवति हरिवल्लभे मनोज्ञे त्रिभुवनभूतिकरि प्रसीद मह्यम् ॥भगवति हरि वल्लभे मनोज्ञे त्रिभुवन भूति करि प्रसीद मह्यम् ॥bhagavati hari vallabhe manogye tribhuvana bhuti kari prasida mahyam ||

    sarasijanilaye sarojahaste dhavalatamāṃśukagandhamālyaśobhe । bhagavati harivallabhe manojñe tribhuvanabhūtikari prasīda mahyam ॥

    हे कमल में निवास करने वाली, हाथ में कमल लिए, अत्यंत उज्ज्वल वस्त्र, सुगंध और मालाओं से शोभित, हे भगवती, हरि की प्रिया, मनोहारिणी, तीनों लोकों को समृद्धि देने वाली, मुझ पर प्रसन्न होइए।

    You who dwell in the lotus, with a lotus in your hand, radiant in the whitest garments, fragrance and garlands; Goddess, beloved of Hari, lovely one, who brings prosperity to the three worlds: be gracious to me.

  20. दिग्घस्तिभिः कनककुम्भमुखावसृष्टस्वर्वाहिनीविमलचारुजलप्लुताङ्गीम् ।दिग् घस्तिभिः कनक कुम्भ मुखावसृष्ट स्वर्वाहिनी विमल चारु जल प्लुताङ्गीम् ।dig ghastibhih kanaka kumbha mukhavasrishta swarvahini vimala charu jala plutangim |प्रातर्नमामि जगतां जननीमशेषलोकाधिनाथगृहिणीममृताब्धिपुत्रीम् ॥प्रातर् नमामि जगतां जननीमशेष लोकाधिनाथ गृहिणीममृताब्धि पुत्रीम् ॥pratar namami jagatam jananimashesha lokadhinatha grihinimamritabdhi putrim ||

    digghastibhiḥ kanakakumbhamukhāvasṛṣṭasvarvāhinīvimalacārujalaplutāṅgīm । prātarnamāmi jagatāṃ jananīmaśeṣalokādhināthagṛhiṇīmamṛtābdhiputrīm ॥

    मैं प्रातःकाल उन जगज्जननी को प्रणाम करता हूँ, जिनका शरीर दिग्गजों द्वारा स्वर्ण-कलशों से उँडेले गए आकाश-गंगा के निर्मल, सुंदर जल से नहाया है, जो सब लोकों के स्वामी की गृहिणी और अमृत-सागर की पुत्री हैं।

    At dawn I bow to the mother of the worlds, whose body is bathed by the elephants of the directions with the pure, lovely water of the heavenly river poured from golden pots: the consort of the lord of all the worlds, daughter of the ocean of nectar.

  21. कमले कमलाक्षवल्लभे त्वं करुणापूरतरङ्गितैरपाङ्गैः ।कमले कमलाक्ष वल्लभे त्वं करुणा पूर तरङ्गितैरपाङ्गैः ।kamale kamalaksha vallabhe tvam karuna pura tarangitairapangaih |अवलोकय मामकिञ्चनानां प्रथमं पात्रमकृत्रिमं दयायाः ॥अवलोकय मामकिञ्चनानां प्रथमं पात्रमकृत्रिमं दयायाः ॥avalokaya mamakinchananam prathamam patramakritrimam dayayah ||

    kamale kamalākṣavallabhe tvaṃ karuṇāpūrataraṅgitairapāṅgaiḥ । avalokaya māmakiñcanānāṃ prathamaṃ pātramakṛtrimaṃ dayāyāḥ ॥

    हे कमला, कमल-नयन (विष्णु) की प्रिया, करुणा की बाढ़ से लहराती कटाक्षों से मेरी ओर देखिए: निर्धनों में मैं आपकी दया का पहला और सहज पात्र हूँ।

    Kamala, beloved of the lotus-eyed one, look upon me with side-glances rippling with the flood of compassion: I am the first and most fitting recipient of your mercy among the destitute.

  22. स्तुवन्ति ये स्तुतिभिरमूभिरन्वहं त्रयीमयीं त्रिभुवनमातरं रमाम् ।स्तुवन्ति ये स्तुतिभिरमूभिरन्वहं त्रयीमयीं त्रिभुवन मातरं रमाम् ।stuvanti ye stutibhiramubhiranvaham trayimayim tribhuvana mataram ramam |गुणाधिका गुरुतरभाग्यभागिनो भवन्ति ते भुवि बुधभाविताशयाः ॥गुणाधिका गुरुतर भाग्य भागिनो भवन्ति ते भुवि बुध भाविताशयाः ॥gunadhika gurutara bhagya bhagino bhavanti te bhuvi budha bhavitashayah ||

    stuvanti ye stutibhiramūbhiranvahaṃ trayīmayīṃ tribhuvanamātaraṃ ramām । guṇādhikā gurutarabhāgyabhāgino bhavanti te bhuvi budhabhāvitāśayāḥ ॥

    जो इन स्तुतियों से प्रतिदिन वेदत्रयी-स्वरूपा, त्रिभुवन-जननी रमा (लक्ष्मी) की स्तुति करते हैं, वे गुणों में श्रेष्ठ, बड़े भाग्य के भागी और पृथ्वी पर विद्वानों द्वारा सम्मानित होते हैं।

    Those who daily praise Rama (Lakshmi), the embodiment of the three Vedas and mother of the three worlds, with these hymns become rich in virtues, share in great fortune, and are honoured by the wise on earth.

  23. सुवर्णधारास्तोत्रं यच्छङ्कराचार्य निर्मितम् ।सुवर्णधारा स्तोत्रं यच् छङ्कराचार्य निर्मितम् ।suvarnadhara stotram yach chhankaracharya nirmitam |त्रिसन्ध्यं यः पठेन्नित्यं स कुबेरसमो भवेत् ॥त्रिसन्ध्यं यः पठेन् नित्यं स कुबेर समो भवेत् ॥trisandhyam yah pathen nityam sa kubera samo bhavet ||

    suvarṇadhārāstotraṃ yacchaṅkarācārya nirmitam । trisandhyaṃ yaḥ paṭhennityaṃ sa kuberasamo bhavet ॥

    शंकराचार्य द्वारा रचित इस सुवर्णधारा स्तोत्र का जो तीनों संध्याओं में नित्य पाठ करता है, वह कुबेर के समान हो जाता है।

    This Suvarnadhara (golden-stream) hymn composed by Shankaracharya: whoever recites it daily at the three junctions of the day becomes equal to Kubera.

About this text

The Kanakadhara Stotram ("stream of gold") is a Sanskrit hymn to Lakshmi traditionally attributed to Adi Shankaracharya. Legend says that as a young boy, begging for alms, he was given a single dried amla fruit by a poor woman who had nothing else; moved, he sang this hymn, and Lakshmi showered her house with golden fruit. Most verses dwell on Lakshmi's glance resting on Vishnu and ask that it turn, even for a moment, to the devotee; later verses salute her by many names.

Editions differ in the order of the third verse and in a few additional verses; the order and verses most sources share are given here, and the reasons for each choice are recorded.

How it is recited

It is commonly recited on Fridays, on Akshaya Tritiya and Diwali, and by those praying for relief from poverty. Practices vary.

When it is recited

More for Lakshmi

More Stotras

Change log

  • : Published. Text compared line by line across independent sources (see the editorial policy).
  • : Verse text updated after re-collation (spelling or spacing aligned with the majority of sources).

Report an error

Found a mistake on this page? Tell us what and where.