Nirvana Shatakam · निर्वाण षट्कम्
Six verses on the true Self, each ending "Chidananda rupah Shivoham Shivoham": I am consciousness and bliss, I am Shiva.
मनोबुद्ध्यहङ्कार चित्तानि नाहं ।मनो बुद्ध्यहङ्कार चित्तानि नाहं ।mano buddhyahankara chittani naham |न च श्रोत्र जिह्वे न च घ्राण नेत्रे ।न च श्रोत्र जिह्वे न च घ्राण नेत्रे ।na cha shrotra jihwe na cha ghrana netre |न च व्योम भूमिर्न तेजो न वायुः ।न च व्योम भूमिर् न तेजो न वायुः ।na cha vyoma bhumir na tejo na vayuh |चिदानन्द रूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥चिदानन्द रूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥chidananda rupah shivo'ham shivo'ham ||
manobuddhyahaṅkāra cittāni nāhaṃ । na ca śrotra jihve na ca ghrāṇa netre । na ca vyoma bhūmirna tejo na vāyuḥ । cidānanda rūpaḥ śivo'ham śivo'ham ॥
मैं न मन हूँ, न बुद्धि, न अहंकार, न चित्त; न कान, न जीभ, न नाक, न आँखें; न आकाश, न पृथ्वी, न अग्नि, न वायु। मैं चिदानंद रूप हूँ; मैं शिव हूँ, मैं शिव हूँ।
I am not the mind, the intellect, the ego or memory; not the ears or the tongue, not the nose or the eyes; not the sky or the earth, not fire or air. I am the form of consciousness and bliss; I am Shiva, I am Shiva.
न च प्राण संज्ञो न वै पञ्चवायुः ।न च प्राण संज्ञो न वै पञ्चवायुः ।na cha prana sangyo na vai panchavayuh |न वा सप्तधातुः न वा पञ्चकोशः ।न वा सप्तधातुः न वा पञ्चकोशः ।na va saptadhatuh na va panchakoshah |न वाक्पाणिपादौ न चोपस्थपायू ।न वाक् पाणि पादौ न चोपस्थ पायू ।na vak pani padau na chopastha payu |चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥चिदानन्द रूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥chidananda rupah shivo'ham shivo'ham ||
na ca prāṇa saṃjño na vai pañcavāyuḥ । na vā saptadhātuḥ na vā pañcakośaḥ । na vākpāṇipādau na copasthapāyū । cidānandarūpaḥ śivo'ham śivo'ham ॥
मैं न प्राण हूँ, न पाँच वायु; न शरीर की सात धातुएँ, न पाँच कोश; न वाणी, न हाथ, न पैर, न उपस्थ और न पायु। मैं चिदानंद रूप हूँ; मैं शिव हूँ, मैं शिव हूँ।
I am not the breath, nor the five vital airs; not the seven tissues of the body, nor its five sheaths; not speech, hands or feet, nor the organs of procreation and excretion. I am the form of consciousness and bliss; I am Shiva, I am Shiva.
न मे द्वेष रागौ न मे लोभ मोहौ ।na me dwesha ragau na me lobha mohau |मदो नैव मे नैव मात्सर्य भावः ।mado naiva me naiva matsarya bhavah |न धर्मो न चार्थो न कामो न मोक्षः ।na dharmo na chartho na kamo na mokshah |चिदानन्द रूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥chidananda rupah shivo'ham shivo'ham ||
na me dveṣa rāgau na me lobha mohau । mado naiva me naiva mātsarya bhāvaḥ । na dharmo na cārtho na kāmo na mokṣaḥ । cidānanda rūpaḥ śivo'ham śivo'ham ॥
मुझमें न द्वेष है न राग, न लोभ न मोह; न मद, न मत्सर; मेरे लिए न धर्म है, न अर्थ, न काम, न मोक्ष। मैं चिदानंद रूप हूँ; मैं शिव हूँ, मैं शिव हूँ।
I have no hatred or attachment, no greed or delusion; no pride, no envy; I have no dharma, no wealth, no desire, and no liberation to seek. I am the form of consciousness and bliss; I am Shiva, I am Shiva.
न पुण्यं न पापं न सौख्यं न दुःखम् ।न पुण्यं न पापं न सौख्यं न दुःखम् ।na punyam na papam na saukhyam na duhkham |न मन्त्रो न तीर्थं न वेदा न यज्ञाः ।न मन्त्रो न तीर्थं न वेदा न यज्ञाः ।na mantro na tirtham na veda na yagyah |अहं भोजनं नैव भोज्यं न भोक्ता ।अहं भोजनं नैव भोज्यं न भोक्ता ।aham bhojanam naiva bhojyam na bhokta |चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥चिदानन्द रूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥chidananda rupah shivo'ham shivo'ham ||
na puṇyaṃ na pāpaṃ na saukhyaṃ na duḥkham । na mantro na tīrthaṃ na vedā na yajñāḥ । ahaṃ bhojanaṃ naiva bhojyaṃ na bhoktā । cidānandarūpaḥ śivo'ham śivo'ham ॥
न पुण्य, न पाप, न सुख, न दुःख; न मंत्र, न तीर्थ, न वेद, न यज्ञ; मैं न भोजन हूँ, न भोग, न भोगने वाला। मैं चिदानंद रूप हूँ; मैं शिव हूँ, मैं शिव हूँ।
No merit, no sin, no pleasure, no pain; no mantra, no pilgrimage, no Vedas, no sacrifices; I am not the food, nor the eating, nor the eater. I am the form of consciousness and bliss; I am Shiva, I am Shiva.
न मे मृत्यु शंका न मे जाति भेदः ।न मे मृत्यु शंका न मे जाति भेदः ।na me mrityu shanka na me jati bhedah |पिता नैव मे नैव माता न जन्मः ।पिता नैव मे नैव माता न जन्मः ।pita naiva me naiva mata na janmah |न बन्धुर् न मित्रं गुरुर्नैव शिष्यः ।न बन्धुर् न मित्रं गुरुर् नैव शिष्यः ।na bandhur na mitram gurur naiva shishyah |चिदानन्द रूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥चिदानन्द रूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥chidananda rupah shivo'ham shivo'ham ||
na me mṛtyu śaṃkā na me jāti bhedaḥ । pitā naiva me naiva mātā na janmaḥ । na bandhur na mitraṃ gururnaiva śiṣyaḥ । cidānanda rūpaḥ śivo'ham śivo'ham ॥
मुझे न मृत्यु का भय है, न जाति का भेद; न मेरा पिता है, न माता, न जन्म; न बंधु, न मित्र, न गुरु, न शिष्य। मैं चिदानंद रूप हूँ; मैं शिव हूँ, मैं शिव हूँ।
I have no fear of death, no distinction of caste; no father, no mother, no birth; no kin, no friend, no guru, no disciple. I am the form of consciousness and bliss; I am Shiva, I am Shiva.
अहं निर्विकल्पो निराकाररूपो ।अहं निर्विकल्पो निराकार रूपो ।aham nirvikalpo nirakara rupo |विभुत्वाच्च सर्वत्र सर्वेन्द्रियाणाम् ।विभुत्वाच्च सर्वत्र सर्वेन्द्रियाणाम् ।vibhutvachcha sarvatra sarvendriyanam |न चासंगतं नैव मुक्तिर्न मेयः ।न चासंगतं नैव मुक्तिर् न मेयः ।na chasangatam naiva muktir na meyah |चिदानन्द रूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥चिदानन्द रूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥chidananda rupah shivo'ham shivo'ham ||
ahaṃ nirvikalpo nirākārarūpo । vibhutvācca sarvatra sarvendriyāṇām । na cāsaṃgataṃ naiva muktirna meyaḥ । cidānanda rūpaḥ śivo'ham śivo'ham ॥
मैं संकल्प-विकल्प से रहित और निराकार हूँ; सर्वव्यापक होने से सब जगह, सब इंद्रियों से परे हूँ; मैं न कभी आसक्त हूँ, न मुक्त, न किसी माप में आने वाला। मैं चिदानंद रूप हूँ; मैं शिव हूँ, मैं शिव हूँ।
I am free of all doubt and without form; by being all-pervading I am everywhere, beyond all the senses; I am never attached, nor am I liberated, nor anything that can be measured. I am the form of consciousness and bliss; I am Shiva, I am Shiva.
About this text
The Nirvana Shatakam, also called the Atma Shatakam, is a set of six verses traditionally attributed to Adi Shankaracharya. It teaches the Advaita understanding of the Self by negation: I am not the mind, intellect, ego or memory, not the senses, not the five elements, not the breaths or the bodily tissues; I have no hatred or attachment, no merit or sin, no fear of death, no caste, no father or mother, no friend, guru or disciple. Each verse ends with what remains: "I am the form of consciousness and bliss; I am Shiva, I am Shiva." A story told with it says that Shankara answered with these verses when he was asked who he was. The last verse has two readings in circulation; this page gives the one most editions share.
How it is recited
It is recited or sung in meditation and in Shiva worship, often slowly, with attention on the meaning; it is widely sung on Mahashivratri. Customs vary.
When it is recited
More for Shiva
More Stotras
Change log
- : Published. Text compared line by line across independent sources (see the editorial policy).