Ganesh Atharvashirsha in English
Roman-script lyrics with English meaning. Read it in Devanagari.
ॐ नमस्ते गणपतये । त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि । त्वमेव केवलं कर्तासि । त्वमेव केवलं धर्तासि । त्वमेव केवलं हर्तासि । त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि । त्वं साक्षादात्मासि नित्यम् ॥
om namaste ganapataye | tvameva pratyakshan tattvamasi | tvameva kevalan kartasi | tvameva kevalan dhartasi | tvameva kevalan hartasi | tvameva sarvan khalvidan brahmasi | tvan sakshadatmasi nityam ||
ॐ, गणपति, आपको नमस्कार। आप ही प्रत्यक्ष "तत्त्वमसि" हैं। आप ही केवल कर्ता, आप ही धर्ता और आप ही हर्ता हैं। आप ही निश्चय से यह सब ब्रह्म हैं। आप ही नित्य, साक्षात् आत्मा हैं।
Om, salutations to you, Ganapati. You alone are the visible "That thou art". You alone are the creator, you alone the sustainer, you alone the destroyer. You alone are truly all this Brahman. You are the eternal Self made manifest.
ऋतं वच्मि । सत्यं वच्मि ॥
ritan vachmi | satyan vachmi ||
मैं ऋत (उचित) कहता हूँ; मैं सत्य कहता हूँ।
I speak what is right; I speak what is true.
अव त्वं माम् । अव वक्तारम् । अव श्रोतारम् । अव दातारम् । अव धातारम् । अवानूचानमव शिष्यम् । अव पश्चात्तात् । अव पुरस्तात् । अवोत्तरात्तात् । अव दक्षिणात्तात् । अव चोर्ध्वात्तात् । अवाधरात्तात् । सर्वतो मां पाहि पाहि समन्तात् ॥
ava tvan mam | ava vaktaram | ava shrotaram | ava dataram | ava dhataram | avanuchanamava shishyam | ava pashchattat | ava purastat | avottarattat | ava dakshinattat | ava chordhvattat | avadharattat | sarvato man pahi pahi samantat ||
मेरी रक्षा कीजिए। वक्ता, श्रोता, दाता और धाता की रक्षा कीजिए; गुरु और शिष्य की रक्षा कीजिए। पीछे से, आगे से, उत्तर और दक्षिण से, ऊपर और नीचे से रक्षा कीजिए। चारों ओर से मेरी रक्षा कीजिए, रक्षा कीजिए।
Protect me. Protect the speaker, the listener, the giver and the sustainer; protect the teacher and the student. Protect me from behind, in front, from the north and the south, from above and below. Protect me, protect me on every side.
त्वं वाङ्मयस्त्वं चिन्मयः । त्वमानन्दमयस्त्वं ब्रह्ममयः । त्वं सच्चिदानन्दाद्वितीयोऽसि । त्वं प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वं ज्ञानमयो विज्ञानमयोऽसि ॥
tvan vanmayastvan chinmayah | tvamanandamayastvan brahmamayah | tvan sachchidanandadvitiyo'si | tvan pratyakshan brahmasi | tvan jnanamayo vijnanamayo'si ||
आप वाणीमय हैं, चिन्मय हैं; आनंदमय हैं, ब्रह्ममय हैं। आप सच्चिदानंद और अद्वितीय हैं। आप प्रत्यक्ष ब्रह्म हैं। आप ज्ञानमय और विज्ञानमय हैं।
You are made of speech, you are made of consciousness; you are made of bliss, you are made of Brahman. You are existence, consciousness and bliss, without a second. You are Brahman made visible. You are made of knowledge and of wisdom.
सर्वं जगदिदं त्वत्तो जायते । सर्वं जगदिदं त्वत्तस्तिष्ठति । सर्वं जगदिदं त्वयि लयमेष्यति । सर्वं जगदिदं त्वयि प्रत्येति । त्वं भूमिरापोऽनलोऽनिलो नभः । त्वं चत्वारि वाक्पदानि ॥
sarvan jagadidan tvatto jayate | sarvan jagadidan tvattastishthati | sarvan jagadidan tvayi layameshyati | sarvan jagadidan tvayi pratyeti | tvan bhumirapo'nalo'nilo nabhah | tvan chatvari vakpadani ||
यह सारा जगत आपसे उत्पन्न होता है, आपमें स्थित रहता है, आपमें लीन होगा और आपमें लौटता है। आप पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु और आकाश हैं। आप वाणी के चारों स्तर हैं।
This whole world arises from you, abides in you, will dissolve into you and returns to you. You are earth, water, fire, air and space. You are the four levels of speech.
त्वं गुणत्रयातीतः । त्वं अवस्थात्रयातीतः । त्वं देहत्रयातीतः । त्वं कालत्रयातीतः । त्वं मूलाधारस्थितोऽसि नित्यम् । त्वं शक्तित्रयात्मकः । त्वां योगिनो ध्यायन्ति नित्यम् । त्वं ब्रह्मा त्वं विष्णुस्त्वं रुद्रस्त्वमिन्द्रस्त्वमग्निस्त्वं वायुस्त्वं सूर्यस्त्वं चन्द्रमास्त्वं ब्रह्म भूर्भुवः स्वरोम् ॥
tvan gunatrayatitah | tvan avasthatrayatitah | tvan dehatrayatitah | tvan kalatrayatitah | tvan muladharasthito'si nityam | tvan shaktitrayatmakah | tvan yogino dhyayanti nityam | tvan brahma tvan vishnustvan rudrastvamindrastvamagnistvan vayustvan suryastvan chandramastvan brahma bhurbhuvah svarom ||
आप तीनों गुणों, तीनों अवस्थाओं, तीनों देहों और तीनों कालों से परे हैं। आप सदा मूलाधार में स्थित हैं। आप तीनों शक्तियों के स्वरूप हैं। योगी सदा आपका ध्यान करते हैं। आप ब्रह्मा, विष्णु, रुद्र, इंद्र, अग्नि, वायु, सूर्य और चंद्रमा हैं; आप ब्रह्म, भूः, भुवः, स्वः और ॐ हैं।
You are beyond the three qualities, the three states, the three bodies and the three times. You dwell always in the muladhara. You are the three powers. Yogis meditate on you always. You are Brahma, Vishnu, Rudra, Indra, Agni, Vayu, Surya and Chandra; you are Brahman, the earth, the atmosphere, heaven and Om.
गणादिं पूर्वमुच्चार्य वर्णादिंस्तदनन्तरम् । अनुस्वारः परतरः । अर्धेन्दुलसितम् । तारेण ऋद्धम् । एतत्तव मनुस्वरूपम् । गकारः पूर्वरूपम् । अकारो मध्यमरूपम् । अनुस्वारश्चान्त्यरूपम् । बिन्दुरुत्तररूपम् । नादः सन्धानम् । संहिता सन्धिः । सैषा गणेशविद्या । गणक ऋषिः । निचृद्गायत्री छन्दः । श्रीमहागणपतिर्देवता । ॐ गं गणपतये नमः ॥
ganadin purvamuchcharya varnadinstadanantaram | anusvarah paratarah | ardhendulasitam | tarena riddham | etattava manusvarupam | gakarah purvarupam | akaro madhyamarupam | anusvarashchantyarupam | binduruttararupam | nadah sandhanam | sanhita sandhih | saisha ganeshavidya | ganaka rishih | nichridgayatri chhhandah | shrimahaganapatirdevata | om gan ganapataye namah ||
पहले गणों के आदि "ग" का उच्चारण करें, फिर वर्णों के आदि "अ" का, उसके बाद अनुस्वार, जो अर्धचंद्र से शोभित और ॐ से युक्त हो: यह आपके मंत्र का स्वरूप है। "ग" कार पूर्व रूप है, "अ" कार मध्य रूप, अनुस्वार अंतिम रूप; बिंदु उत्तर रूप है और नाद उन्हें जोड़ता है; उनकी संहिता संधि है। यही गणेश-विद्या है। इसके ऋषि गणक, छंद निचृद् गायत्री और देवता श्री महागणपति हैं। ॐ गं गणपतये नमः।
First utter "ga", the first of the group, then "a", the first of the vowels, with the nasal beyond them, shining with the half-moon, joined with Om: this is the form of your mantra. "Ga" is its first part, "a" its middle, the nasal its last; the bindu is its upper form and the sound (nada) joins them; their union is the junction. This is the knowledge of Ganesh. Its seer is Ganaka, its metre nichrid gayatri, its deity Shri Mahaganapati. Om gam, salutations to Ganapati.
एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि । तन्नो दन्तिः प्रचोदयात् ॥
ekadantaya vidmahe vakratundaya dhimahi | tanno dantih prachodayat ||
हम एकदंत को जानते हैं, वक्रतुंड का ध्यान करते हैं; वे दंती हमें प्रेरित करें।
We know the single-tusked one, we meditate on the one with the curved trunk; may the tusked one inspire us.
एकदन्तं चतुर्हस्तं पाशमङ्कुशधारिणम् । रदं च वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम् ॥
ekadantan chaturhastan pashamankushadharinam | radan cha varadan hastairbibhranan mushakadhvajam ||
(उनका ध्यान करें) एक दाँत वाले, चार हाथों वाले, पाश और अंकुश धारण किए, हाथों में दाँत लिए और वर-मुद्रा दिखाते हुए, जिनकी ध्वजा पर मूषक है;
(Meditate on him) single-tusked, four-handed, holding the noose and the goad, holding a tusk and showing the gesture of blessing, with the mouse on his banner;
रक्तं लम्बोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम् । रक्तगन्धानुलिप्ताङ्गं रक्तपुष्पैः सुपूजितम् ॥
raktan lambodaran shurpakarnakan raktavasasam | raktagandhanuliptangan raktapushpaih supujitam ||
लाल वर्ण वाले, बड़े उदर वाले, सूप जैसे कानों वाले, लाल वस्त्र पहने, लाल चंदन से लेपित अंगों वाले, लाल फूलों से पूजित;
Red, large-bellied, with ears like winnowing fans, dressed in red, his body anointed with red sandal paste, worshipped with red flowers;
भक्तानुकम्पिनं देवं जगत्कारणमच्युतम् । आविर्भूतं च सृष्ट्यादौ प्रकृतेः पुरुषात्परम् ॥
bhaktanukampinan devan jagatkaranamachyutam | avirbhutan cha srishtyadau prakriteh purushatparam ||
भक्तों पर दया करने वाले देव, जगत के कारण, अच्युत, जो सृष्टि के आरंभ में प्रकट हुए और प्रकृति तथा पुरुष से परे हैं।
The god compassionate to his devotees, the cause of the world, the imperishable, who appeared at the beginning of creation, beyond nature and spirit.
एवं ध्यायति यो नित्यं स योगी योगिनां वरः ॥
evan dhyayati yo nityan sa yogi yoginan varah ||
जो प्रतिदिन इस प्रकार उनका ध्यान करता है, वह योगी है, योगियों में श्रेष्ठ।
Whoever meditates on him thus every day is a yogi, the best among yogis.
नमो व्रातपतये नमो गणपतये नमः प्रमथपतये नमस्तेऽस्तु लम्बोदराय एकदन्ताय विघ्नविनाशिने शिवसुताय श्रीवरदमूर्तये नमः ॥
namo vratapataye namo ganapataye namah pramathapataye namaste'stu lambodaraya ekadantaya vighnavinashine shivasutaya shrivaradamurtaye namah ||
व्रातपति को नमस्कार, गणपति को नमस्कार, प्रमथपति को नमस्कार; लंबोदर, एकदंत, विघ्नों का नाश करने वाले, शिव-पुत्र, वरदमूर्ति, आपको नमस्कार।
Salutations to the lord of hosts, salutations to Ganapati, salutations to the lord of the attendants; salutations to you, large-bellied, single-tusked, destroyer of obstacles, son of Shiva, embodiment of the giving of boons.
एतदथर्वशीर्षं योऽधीते । स ब्रह्मभूयाय कल्पते । स सर्वविघ्नैर्न बाध्यते । स सर्वतः सुखमेधते । स पञ्चमहापापात् प्रमुच्यते । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायं प्रातः प्रयुञ्जानः पापोऽपापो भवति । धर्मार्थकाममोक्षं च विन्दति । इदमथर्वशीर्षमशिष्याय न देयम् । यो यदि मोहाद् दास्यति । स पापीयान् भवति । सहस्रावर्तनाद्यं यं काममधीते । तं तमनेन साधयेत् ॥
etadatharvashirshan yo'dhite | sa brahmabhuyaya kalpate | sa sarvavighnairna badhyate | sa sarvatah sukhamedhate | sa panchamahapapat pramuchyate | sayamadhiyano divasakritan papan nashayati | prataradhiyano ratrikritan papan nashayati | sayan pratah prayunjanah papo'papo bhavati | dharmarthakamamokshan cha vindati | idamatharvashirshamashishyaya na deyam | yo yadi mohad dasyati | sa papiyan bhavati | sahasravartanadyan yan kamamadhite | tan tamanena sadhayet ||
जो इस अथर्वशीर्ष का अध्ययन करता है, वह ब्रह्म-भाव के योग्य होता है, किसी विघ्न से बाधित नहीं होता, सर्वत्र सुख पाता है और पाँच महापापों से मुक्त होता है। संध्या को पढ़ने से दिन के पाप नष्ट होते हैं, प्रातः पढ़ने से रात के पाप; जो सुबह-शाम इसका प्रयोग करता है, वह निष्पाप होता है और धर्म, अर्थ, काम और मोक्ष पाता है। इसे अशिष्य को नहीं देना चाहिए; जो मोहवश देता है, वह पापी होता है। हज़ार बार पाठ करके जिस कामना से इसे पढ़ता है, उसे इससे सिद्ध करता है।
Whoever studies this Atharvashirsha becomes fit for Brahman, is not hindered by any obstacle, prospers everywhere, and is freed from the five great sins. Studying it in the evening destroys the sins of the day; in the morning, the sins of the night; one who uses it morning and evening becomes free of sin and gains dharma, wealth, desire and liberation. It should not be given to one who is not a disciple; whoever gives it out of delusion becomes sinful. Whatever wish one studies it for, recited a thousand times, one attains that wish by it.
अनेन गणपतिमभिषिञ्चति । स वाग्मी भवति । चतुर्थ्यामनश्नन् जपति । स विद्यावान् भवति । इत्यथर्वणवाक्यम् । ब्रह्माद्याचरणं विद्यान्न बिभेति कदाचनेति ॥
anena ganapatimabhishinchati | sa vagmi bhavati | chaturthyamanashnan japati | sa vidyavan bhavati | ityatharvanavakyam | brahmadyacharanan vidyanna bibheti kadachaneti ||
जो इसके पाठ के साथ गणपति का अभिषेक करता है, वह वाग्मी होता है। जो चतुर्थी को उपवास रखकर इसका जप करता है, वह विद्यावान होता है। यह अथर्वण (ऋषि) का वचन है: जो ब्रह्मा आदि के आचरण को जानता है, वह कभी नहीं डरता।
One who bathes Ganapati while reciting it becomes eloquent. One who recites it on Chaturthi while fasting becomes learned. This is the saying of the Atharvan (seer): one who knows the conduct of Brahman and the rest never fears.
यो दूर्वाङ्कुरैर्यजति स वैश्रवणोपमो भवति । यो लाजैर्यजति । स यशोवान् भवति । स मेधावान् भवति । यो मोदकसहस्रेण यजति स वाञ्छितफलमवाप्नोति । यः साज्य समिद्भिर्यजति । स सर्वं लभते स सर्वं लभते ॥
yo durvankurairyajati sa vaishravanopamo bhavati | yo lajairyajati | sa yashovan bhavati | sa medhavan bhavati | yo modakasahasrena yajati sa vanchhhitaphalamavapnoti | yah sajya samidbhiryajati | sa sarvan labhate sa sarvan labhate ||
जो दूर्वा के अंकुरों से पूजा करता है, वह कुबेर के समान होता है; जो लाजा (खील) से पूजा करता है, वह यशस्वी और मेधावी होता है; जो हज़ार मोदकों से पूजा करता है, वह मनचाहा फल पाता है; जो घी और समिधा से यज्ञ करता है, वह सब कुछ पाता है, सब कुछ पाता है।
One who worships with sprouts of durva grass becomes like Kubera; one who worships with puffed rice becomes famous and wise; one who worships with a thousand modaks obtains the desired fruit; one who worships with ghee and sacred fuel obtains everything, everything.
अष्टौ ब्राह्मणान् सम्यग् ग्राहयित्वा सूर्यवर्चस्वी भवति । सूर्यग्रहे महानद्यां प्रतिमासन्निधौ वा जप्त्वा सिद्धमन्त्रो भवति । महाविघ्नात् प्रमुच्यते । महादोषात् प्रमुच्यते । महापापात् प्रमुच्यते । महाप्रत्यवायात् प्रमुच्यते । स सर्वविद्भवति स सर्वविद्भवति । य एवं वेद । इत्युपनिषत् ॥
ashtau brahmanan samyag grahayitva suryavarchasvi bhavati | suryagrahe mahanadyan pratimasannidhau va japtva siddhamantro bhavati | mahavighnat pramuchyate | mahadoshat pramuchyate | mahapapat pramuchyate | mahapratyavayat pramuchyate | sa sarvavidbhavati sa sarvavidbhavati | ya evan veda | ityupanishat ||
आठ ब्राह्मणों को इसे भली-भाँति ग्रहण कराकर मनुष्य सूर्य के समान तेजस्वी होता है। सूर्यग्रहण में, किसी महानदी पर या प्रतिमा के सामने इसका जप करके वह मंत्र-सिद्ध होता है। वह महाविघ्नों, महादोषों, महापापों और महा-प्रत्यवायों से मुक्त होता है। वह सर्वज्ञ होता है, सर्वज्ञ होता है: जो ऐसा जानता है। यही उपनिषद् है।
Having taught it properly to eight brahmins, one becomes radiant as the sun. Having recited it during a solar eclipse, at a great river or before an image, one becomes perfected in the mantra. One is freed from great obstacles, great faults, great sins and great lapses. One becomes all-knowing, all-knowing: whoever knows thus. Thus the Upanishad.
Sources & checks
- Editions compared
- Ganesh Atharvashirsha, vignanam.org (2026), collated 2026-10-10, sha256 28e6049f1450
- Ganesh Atharvashirsha, hindunidhi.com (2026), collated 2026-10-10, sha256 1eaf9db403c8
- Ganesh Atharvashirsha, bhaktvatsal.com (2026), collated 2026-10-10, sha256 eaa2002478c5
- Ganesh Atharvashirsha, dharmsaar.com (2026), collated 2026-10-10, sha256 8b59c6174827
- Ganesh Atharvashirsha, sanskritdocuments.org (2026), collated 2026-10-10, sha256 63e90917e0ee
- Text checked
- Compared line by line across 4 independent sources; every line confirmed by at least 2 (SanatanVani editorial process)
- Meaning
- SanatanVani editorial process
- Last checked