Bhaja Govindam in English

Roman-script lyrics with English meaning. Read it in Devanagari.

  1. भज गोविन्दं भज गोविन्दं गोविन्दं भज मूढमते ।bhaja govindam bhaja govindam govindam bhaja mudhamate |सम्प्राप्ते सन्निहिते काले नहि नहि रक्षति डुकृङ्करणे ॥samprapte sannihite kale nahi nahi rakshati dukrinkarane ||

    bhaja govindam bhaja govindam govindam bhaja mudhamate | samprapte sannihite kale nahi nahi rakshati dukrinkarane ||

    गोविंद को भजो, गोविंद को भजो, हे मूढ़, गोविंद को भजो! जब मृत्यु का समय निकट आएगा, तब व्याकरण के सूत्र तुम्हें नहीं, नहीं, बिल्कुल नहीं बचाएँगे।

    Worship Govinda, worship Govinda, worship Govinda, you fool! When the appointed hour of death is near, the rules of grammar will not save you, no, not at all.

  2. मूढ जहीहि धनागमतृष्णां कुरु सद्बुद्धिं मनसि वितृष्णाम् ।मूढ जहीहि धनागम तृष्णां कुरु सद्बुद्धिं मनसि वितृष्णाम् ।mudha jahihi dhanagama trishnam kuru sadbuddhim manasi vitrishnam |यल्लभसे निजकर्मोपात्तम् वित्तं तेन विनोदय चित्तं ॥यल्लभसे निज कर्मोपात्तम् वित्तं तेन विनोदय चित्तं ॥yallabhase nija karmopattam vittam tena vinodaya chittam ||

    mudha jahihi dhanagama trishnam kuru sadbuddhim manasi vitrishnam | yallabhase nija karmopattam vittam tena vinodaya chittam ||

    हे मूढ़, धन जमा करने की तृष्णा छोड़ो; मन को सद्बुद्धि और तृष्णा-रहित विचारों में लगाओ। अपने कर्म से जो कुछ मिले, उसी से मन को प्रसन्न रखो।

    Fool, give up your thirst to amass wealth; turn your mind to good thoughts, free of craving. Be content with whatever comes to you through your own work.

  3. नारीस्तनभरनाभीदेशम् दृष्ट्वा मागा मोहावेशम् ।नारी स्तन भर नाभी देशम् दृष्ट्वा मागा मोहावेशम् ।nari stana bhara nabhi desham drishtva maga mohavesham |एतन्मान्सवसादिविकारम् मनसि विचिन्तय वारं वारम् ॥एतन् मान्स वसादि विकारम् मनसि विचिन्तय वारं वारम् ॥etan mansa vasadi vikaram manasi vichintaya varam varam ||

    nari stana bhara nabhi desham drishtva maga mohavesham | etan mansa vasadi vikaram manasi vichintaya varam varam ||

    स्त्री के शरीर को देखकर मोह में मत पड़ो; यह मांस और चर्बी का ही विकार है। इस पर मन में बार-बार विचार करो।

    Seeing a woman's body, do not fall into infatuation; it is only a changing form of flesh and fat. Reflect on this in your mind again and again.

  4. नलिनीदलगतजलमतितरलम् तद्वज्जीवितमतिशयचपलम् ।नलिनी दल गत जलमतितरलम् तद्वज् जीवितमतिशय चपलम् ।nalini dala gata jalamatitaralam tadwaj jivitamatishaya chapalam |विद्धि व्याध्यभिमानग्रस्तं लोकं शोकहतं च समस्तम् ॥विद्धि व्याध्यभिमान ग्रस्तं लोकं शोक हतं च समस्तम् ॥viddhi vyadhyabhimana grastam lokam shoka hatam cha samastam ||

    nalini dala gata jalamatitaralam tadwaj jivitamatishaya chapalam | viddhi vyadhyabhimana grastam lokam shoka hatam cha samastam ||

    जीवन कमल के पत्ते पर पड़ी जल की बूँद के समान अत्यंत चंचल है; जान लो कि सारा संसार रोग और अहंकार से ग्रस्त और शोक से पीड़ित है।

    Life is as unsteady as a drop of water on a lotus leaf; know that the whole world is gripped by disease and pride and stricken with grief.

  5. यावद्वित्तोपार्जनसक्तः तावन्निजपरिवारो रक्तः ।यावद् वित्तोपार्जन सक्तः तावन् निज परिवारो रक्तः ।yavad vittoparjana saktah tavan nija parivaro raktah |पश्चाज्जीवति जर्जरदेहे वार्तां कोऽपि न पृच्छति गेहे ॥पश्चाज् जीवति जर्जर देहे वार्तां कोऽपि न पृच्छति गेहे ॥pashchaj jivati jarjara dehe vartam ko'pi na prichchhati gehe ||

    yavad vittoparjana saktah tavan nija parivaro raktah | pashchaj jivati jarjara dehe vartam ko'pi na prichchhati gehe ||

    जब तक तुम धन कमाने में लगे हो, तब तक परिवार तुमसे प्रेम करता है; बाद में जब शरीर बुढ़ापे से जर्जर हो जाता है, तो घर में कोई हाल भी नहीं पूछता।

    As long as you can earn money, your family is fond of you; later, when your body grows frail with age, no one at home even asks after you.

  6. यावत्पवनो निवसति देहे तावत् पृच्छति कुशलं गेहे ।यावत् पवनो निवसति देहे तावत् पृच्छति कुशलं गेहे ।yavat pavano nivasati dehe tavat prichchhati kushalam gehe |गतवति वायौ देहापाये भार्या बिभ्यति तस्मिन्काये ॥गतवति वायौ देहापाये भार्या बिभ्यति तस्मिन् काये ॥gatavati vayau dehapaye bharya bibhyati tasmin kaye ||

    yavat pavano nivasati dehe tavat prichchhati kushalam gehe | gatavati vayau dehapaye bharya bibhyati tasmin kaye ||

    जब तक शरीर में प्राण है, तब तक घर में कुशल पूछी जाती है; प्राण निकल जाने और शरीर गिर जाने पर पत्नी भी उस शरीर से डरती है।

    As long as breath dwells in the body, they ask at home how you are; once the breath has left and the body falls, even your wife fears that corpse.

  7. बालस्तावत् क्रीडासक्तः तरुणस्तावत् तरुणीसक्तः ।बालस् तावत् क्रीडा सक्तः तरुणस् तावत् तरुणी सक्तः ।balas tavat krida saktah tarunas tavat taruni saktah |वृद्धस्तावच्चिन्तासक्तः परमे ब्रह्मणि कोऽपि न सक्तः ॥वृद्धस् तावच् चिन्ता सक्तः परमे ब्रह्मणि कोऽपि न सक्तः ॥vriddhas tavach chinta saktah parame brahmani ko'pi na saktah ||

    balas tavat krida saktah tarunas tavat taruni saktah | vriddhas tavach chinta saktah parame brahmani ko'pi na saktah ||

    बालक खेल में लगा रहता है, युवक युवतियों में, वृद्ध चिंताओं में; परम ब्रह्म में कोई नहीं लगता।

    The child is absorbed in play, the youth in young women, the old man in worries; no one is absorbed in the supreme Brahman.

  8. का ते कांता कस्ते पुत्रः संसारोऽयमतीव विचित्रः ।ka te kanta kaste putrah sansaro'yamativa vichitrah |कस्य त्वं कः कुत आयातः तत्त्वं चिन्तय तदिह भ्रातः ॥kasya tvam kah kuta ayatah tattvam chintaya tadiha bhratah ||

    ka te kanta kaste putrah sansaro'yamativa vichitrah | kasya tvam kah kuta ayatah tattvam chintaya tadiha bhratah ||

    कौन तुम्हारी पत्नी है? कौन तुम्हारा पुत्र? यह संसार अत्यंत विचित्र है। तुम किसके हो? तुम कौन हो? कहाँ से आए हो? भाई, इसी सत्य पर यहीं विचार करो।

    Who is your wife? Who is your son? This world is very strange. Whose are you? Who are you? Where have you come from? Think on this truth here and now, brother.

  9. सत्संगत्वे निस्संगत्वं निस्संगत्वे निर्मोहत्वं ।सत्संगत्वे निस्संगत्वं निस्संगत्वे निर्मोहत्वं ।satsangatve nissangatvam nissangatve nirmohatvam |निर्मोहत्वे निश्चलतत्त्वं निश्चलतत्त्वे जीवन्मुक्तिः ॥निर्मोहत्वे निश्चल तत्त्वं निश्चल तत्त्वे जीवन्मुक्तिः ॥nirmohatve nishchala tattvam nishchala tattve jivanmuktih ||

    satsangatve nissangatvam nissangatve nirmohatvam | nirmohatve nishchala tattvam nishchala tattve jivanmuktih ||

    सत्संग से निःसंगता आती है, निःसंगता से निर्मोह, निर्मोह से अचल तत्व, और अचल तत्व से जीवन्मुक्ति।

    From the company of the good comes non-attachment; from non-attachment, freedom from delusion; from freedom from delusion, the unmoving truth; from the unmoving truth, liberation in this life.

  10. वयसि गते कः कामविकारः शुष्के नीरे कः कासारः ।वयसि गते कः काम विकारः शुष्के नीरे कः कासारः ।vayasi gate kah kama vikarah shushke nire kah kasarah |क्षीणे वित्ते कः परिवारः ज्ञाते तत्त्वे कः संसारः ॥क्षीणे वित्ते कः परिवारः ज्ञाते तत्त्वे कः संसारः ॥kshine vitte kah parivarah gyate tattve kah sansarah ||

    vayasi gate kah kama vikarah shushke nire kah kasarah | kshine vitte kah parivarah gyate tattve kah sansarah ||

    आयु ढल जाने पर काम का विकार कहाँ? जल सूख जाने पर तालाब कहाँ? धन नष्ट होने पर परिवार कहाँ? तत्व जान लेने पर संसार कहाँ?

    When youth is gone, where is lust? When the water dries up, where is the lake? When wealth is gone, where is the family? When the truth is known, where is the world of birth and death?

  11. मा कुरु धनजनयौवनगर्वं हरति निमेषात्कालः सर्वं ।मा कुरु धन जन यौवन गर्वं हरति निमेषात् कालः सर्वं ।ma kuru dhana jana yauvana garvam harati nimeshat kalah sarvam |मायामयमिदमखिलम् हित्वा ब्रह्मपदम् त्वं प्रविश विदित्वा ॥मायामयमिदमखिलम् हित्वा ब्रह्म पदम् त्वं प्रविश विदित्वा ॥mayamayamidamakhilam hitva brahma padam tvam pravisha viditva ||

    ma kuru dhana jana yauvana garvam harati nimeshat kalah sarvam | mayamayamidamakhilam hitva brahma padam tvam pravisha viditva ||

    धन, जन और यौवन पर गर्व मत करो; काल पल भर में सब छीन लेता है। इस मायामय सबको छोड़कर, ब्रह्म को जानकर उसमें प्रवेश करो।

    Do not be proud of wealth, people or youth; time takes them all away in a moment. Leave all this, which is made of illusion, and knowing Brahman, enter into it.

  12. दिनयामिन्यौ सायं प्रातः शिशिरवसन्तौ पुनरायातः ।दिन यामिन्यौ सायं प्रातः शिशिर वसन्तौ पुनरायातः ।dina yaminyau sayam pratah shishira vasantau punarayatah |कालः क्रीडति गच्छत्यायुः तदपि न मुञ्चत्याशावायुः ॥कालः क्रीडति गच्छत्यायुः तदपि न मुञ्चत्याशा वायुः ॥kalah kridati gachchhatyayuh tadapi na munchatyasha vayuh ||

    dina yaminyau sayam pratah shishira vasantau punarayatah | kalah kridati gachchhatyayuh tadapi na munchatyasha vayuh ||

    दिन और रात, सांझ और सवेरा, सर्दी और वसंत बार-बार आते हैं; काल खेलता है, आयु बीतती है, फिर भी आशा की वायु नहीं छूटती।

    Day and night, dusk and dawn, winter and spring come again and again; time plays, life runs out, and still the wind of desire does not let go.

  13. का ते कान्ता धनगतचिन्ता वातुल किं तव नास्ति नियन्ता ।का ते कान्ता धन गत चिन्ता वातुल किं तव नास्ति नियन्ता ।ka te kanta dhana gata chinta vatula kim tava nasti niyanta |त्रिजगति सज्जनसङ्गतिरेका भवति भवार्णवतरणे नौका ॥त्रिजगति सज्जन सङ्गतिरेका भवति भवार्णव तरणे नौका ॥trijagati sajjana sangatireka bhavati bhavarnava tarane nauka ||

    ka te kanta dhana gata chinta vatula kim tava nasti niyanta | trijagati sajjana sangatireka bhavati bhavarnava tarane nauka ||

    पत्नी और धन की चिंता क्यों, हे पागल? क्या तुम्हारा कोई नियंता नहीं? तीनों लोकों में केवल सज्जनों की संगति ही भव-सागर पार करने की नाव है।

    Why worry about wife and wealth, you madman? Is there no one who rules over you? In the three worlds, only the company of the good is the boat for crossing the ocean of birth.

  14. द्वादशमंजरिकाभिरशेषः कथितो वैयाकरणस्यैषः ।द्वादश मंजरिकाभिरशेषः कथितो वैयाकरणस्यैषः ।dwadasha manjarikabhirasheshah kathito vaiyakaranasyaishah |उपदेशोऽभूद्विद्या-निपुणैः श्रीमच्छङ्कर-भगवच्छरणैः ॥उपदेशोऽभूद् विद्या-निपुणैः श्रीमच्छङ्कर-भगवच्छरणैः ॥upadesho'bhud vidya-nipunaih shrimachchhankara-bhagavachchharanaih ||

    dwadasha manjarikabhirasheshah kathito vaiyakaranasyaishah | upadesho'bhud vidya-nipunaih shrimachchhankara-bhagavachchharanaih ||

    बारह श्लोकों की इस मंजरी से यह पूरा उपदेश विद्या में निपुण श्रीमद् शंकर भगवत्पाद ने एक वैयाकरण को दिया।

    This whole teaching, in a garland of twelve verses, was given to a grammarian by the revered Shankara, master of learning.

  15. जटिलो मुण्डी लुञ्छितकेशः काषायाम्बरबहुकृतवेषः ।जटिलो मुण्डी लुञ्छित केशः काषायाम्बर बहुकृत वेषः ।jatilo mundi lunchhita keshah kashayambara bahukrita veshah |पश्यन्नपि च न पश्यति मूढः उदरनिमित्तं बहुकृतवेषः ॥पश्यन्नपि च न पश्यति मूढः उदर निमित्तं बहुकृत वेषः ॥pashyannapi cha na pashyati mudhah udara nimittam bahukrita veshah ||

    jatilo mundi lunchhita keshah kashayambara bahukrita veshah | pashyannapi cha na pashyati mudhah udara nimittam bahukrita veshah ||

    कोई जटाधारी है, कोई मुंडित, कोई बाल नोंचे हुए, कोई गेरुए वस्त्रों में तरह-तरह के वेश धरे: मूढ़ देखकर भी नहीं देखता; ये सारे वेश केवल पेट भरने के लिए हैं।

    One has matted hair, one a shaven head, one has plucked out his hair, another wears ochre robes in many styles: the fool sees and yet does not see; all these disguises are only for filling the belly.

  16. अङ्गं गलितं पलितं मुण्डं दशनविहीनं जातं तुण्डम् ।अङ्गं गलितं पलितं मुण्डं दशन विहीनं जातं तुण्डम् ।angam galitam palitam mundam dashana vihinam jatam tundam |वृद्धो याति गृहीत्वा दण्डं तदपि न मुञ्चत्याशापिण्डम् ॥वृद्धो याति गृहीत्वा दण्डं तदपि न मुञ्चत्याशा पिण्डम् ॥vriddho yati grihitva dandam tadapi na munchatyasha pindam ||

    angam galitam palitam mundam dashana vihinam jatam tundam | vriddho yati grihitva dandam tadapi na munchatyasha pindam ||

    अंग शिथिल हो गए, सिर सफ़ेद हो गया, मुँह दाँतों से खाली हो गया; बूढ़ा लाठी लेकर चलता है, फिर भी आशा का पिंड नहीं छोड़ता।

    The limbs have weakened, the head is grey, the mouth has lost its teeth; the old man walks leaning on a stick, and still he does not let go of the lump of desire.

  17. अग्रे वह्निः पृष्ठेभानुः रात्रौ चुबुकसमर्पितजानुः ।अग्रे वह्निः पृष्ठेभानुः रात्रौ चुबुक समर्पित जानुः ।agre vahnih prishthebhanuh ratrau chubuka samarpita januh |करतलभिक्षस्तरुतलवासः तदपि न मुञ्चत्याशापाशः ॥करतल भिक्षस् तरुतल वासः तदपि न मुञ्चत्याशा पाशः ॥karatala bhikshas tarutala vasah tadapi na munchatyasha pashah ||

    agre vahnih prishthebhanuh ratrau chubuka samarpita januh | karatala bhikshas tarutala vasah tadapi na munchatyasha pashah ||

    आगे आग, पीछे सूर्य, रात में घुटनों में ठोड़ी दबाए, हथेली में भिक्षा और पेड़ के नीचे निवास: फिर भी आशा का पाश नहीं छोड़ता।

    Fire in front, the sun behind, at night sitting with knees to chin, begging into his palms and living under a tree: still he does not let go of the noose of desire.

  18. कुरुते गङ्गासागरगमनं व्रतपरिपालनमथवा दानम् ।कुरुते गङ्गासागर गमनं व्रत परिपालनमथवा दानम् ।kurute gangasagara gamanam vrata paripalanamathava danam |ज्ञान विहीनः सर्व मतेन मुक्तिं न भजति जन्मशतेन ॥ज्ञान विहीनः सर्व मतेन मुक्तिं न भजति जन्म शतेन ॥gyana vihinah sarva matena muktim na bhajati janma shatena ||

    kurute gangasagara gamanam vrata paripalanamathava danam | gyana vihinah sarva matena muktim na bhajati janma shatena ||

    कोई गंगासागर जाए, व्रत रखे या दान करे; पर ज्ञान के बिना, सब मतों के अनुसार, सौ जन्मों में भी मुक्ति नहीं मिलती।

    One may go to where the Ganga meets the sea, keep vows or give in charity; but without knowledge, by every teaching, one does not gain liberation even in a hundred births.

  19. सुर मंदिर तरु मूल निवासः शय्या भूतल मजिनं वासः ।sura mandira taru mula nivasah shayya bhutala majinam vasah |सर्व परिग्रह भोग त्यागः कस्य सुखं न करोति विरागः ॥sarva parigraha bhoga tyagah kasya sukham na karoti viragah ||

    sura mandira taru mula nivasah shayya bhutala majinam vasah | sarva parigraha bhoga tyagah kasya sukham na karoti viragah ||

    देवालय में या पेड़ के नीचे निवास, धरती पर सोना, मृगचर्म पहनना, सब संग्रह और भोग का त्याग: ऐसा वैराग्य किसे सुखी नहीं करता?

    Living in a temple or under a tree, sleeping on the ground, wearing a deerskin, giving up all possessions and pleasures: whom does such dispassion not make happy?

  20. योगरतो वा भोगरतो वा सङ्गरतो वा सङ्गविहीनः ।योग रतो वा भोग रतो वा सङ्ग रतो वा सङ्ग विहीनः ।yoga rato va bhoga rato va sanga rato va sanga vihinah |यस्य ब्रह्मणि रमते चित्तं नन्दति नन्दति नन्दत्येव ॥यस्य ब्रह्मणि रमते चित्तं नन्दति नन्दति नन्दत्येव ॥yasya brahmani ramate chittam nandati nandati nandatyeva ||

    yoga rato va bhoga rato va sanga rato va sanga vihinah | yasya brahmani ramate chittam nandati nandati nandatyeva ||

    चाहे योग में रत हो या भोग में, संग में हो या अकेले, जिसका चित्त ब्रह्म में रमता है, वह आनंदित रहता है, आनंदित रहता है, निश्चय ही आनंदित रहता है।

    Whether given to yoga or to pleasure, whether in company or alone, the one whose mind delights in Brahman rejoices, rejoices, rejoices indeed.

  21. भगवद् गीता किञ्चिदधीता गङ्गा जललव कणिकापीता ।bhagavad gita kinchidadhita ganga jalalava kanikapita |सकृदपि येन मुरारि समर्चा क्रियते तस्य यमेन न चर्चा ॥sakridapi yena murari samarcha kriyate tasya yamena na charcha ||

    bhagavad gita kinchidadhita ganga jalalava kanikapita | sakridapi yena murari samarcha kriyate tasya yamena na charcha ||

    जिसने भगवद्गीता का थोड़ा भी अध्ययन किया, गंगाजल की एक बूँद भी पी, और एक बार भी मुरारि की पूजा की, उससे यमराज की कोई चर्चा नहीं होती।

    One who has read even a little of the Bhagavad Gita, drunk even a drop of Ganga water, and worshipped Murari even once, has nothing to discuss with Yama.

  22. पुनरपि जननं पुनरपि मरणं पुनरपि जननी जठरे शयनम् ।पुनरपि जननं पुनरपि मरणं पुनरपि जननी जठरे शयनम् ।punarapi jananam punarapi maranam punarapi janani jathare shayanam |इह संसारे बहुदुस्तारे कृपयाऽपारे पाहि मुरारे ॥इह संसारे बहु दुस्तारे कृपयाऽपारे पाहि मुरारे ॥iha sansare bahu dustare kripaya'pare pahi murare ||

    punarapi jananam punarapi maranam punarapi janani jathare shayanam | iha sansare bahu dustare kripaya'pare pahi murare ||

    फिर जन्म, फिर मृत्यु, फिर माँ के गर्भ में शयन: इस अत्यंत दुस्तर, अपार संसार में, हे मुरारि, कृपा करके मेरी रक्षा करो।

    Born again, dying again, lying again in a mother's womb: in this world of birth and death, so hard to cross and so endless, save me by your grace, Murari.

  23. रथ्या चर्पट विरचित कन्थः पुण्यापुण्य विवर्जित पन्थः ।रथ्या चर्पट विरचित कन्थः पुण्यापुण्य विवर्जित पन्थः ।rathya charpata virachita kanthah punyapunya vivarjita panthah |योगी योगनियोजित चित्तो रमते बालोन्मत्तवदेव ॥योगी योग नियोजित चित्तो रमते बालोन्मत्तवदेव ॥yogi yoga niyojita chitto ramate balonmattavadeva ||

    rathya charpata virachita kanthah punyapunya vivarjita panthah | yogi yoga niyojita chitto ramate balonmattavadeva ||

    गलियों से बीने चीथड़ों की गुदड़ी पहने, पुण्य-पाप से परे मार्ग पर चलने वाला, योग में चित्त लगाए योगी बालक या उन्मत्त की तरह आनंद में रहता है।

    Wearing a patched cloak of rags picked from the streets, walking a path beyond merit and sin, the yogi whose mind is fixed in yoga delights like a child or a madman.

  24. कस्त्वं कोऽहं कुत आयातः का मे जननी को मे तातः ।kastvam ko'ham kuta ayatah ka me janani ko me tatah |इति परिभावय सर्वमसारम् विश्वं त्यक्त्वा स्वप्न विचारम् ॥iti paribhavaya sarvamasaram vishwam tyaktva swapna vicharam ||

    kastvam ko'ham kuta ayatah ka me janani ko me tatah | iti paribhavaya sarvamasaram vishwam tyaktva swapna vicharam ||

    तुम कौन हो? मैं कौन हूँ? मैं कहाँ से आया? मेरी माँ कौन है, मेरा पिता कौन? ऐसा विचार करो, इस सबको सारहीन जानो, और स्वप्न जैसे इस संसार को छोड़ दो।

    Who are you? Who am I? Where have I come from? Who is my mother, who my father? Reflect thus, see it all as without substance, and leave this world, which is like a dream.

  25. त्वयि मयि चान्यत्रैको विष्णुः व्यर्थं कुप्यसि मय्यसहिष्णुः ।त्वयि मयि चान्यत्रैको विष्णुः व्यर्थं कुप्यसि मय्यसहिष्णुः ।tvayi mayi chanyatraiko vishnuh vyartham kupyasi mayyasahishnuh |भव समचित्तः सर्वत्र त्वं वाञ्छस्यचिराद्यदि विष्णुत्वम् ॥भव समचित्तः सर्वत्र त्वं वाञ्छस्यचिराद् यदि विष्णुत्वम् ॥bhava samachittah sarvatra tvam vanchhasyachirad yadi vishnutvam ||

    tvayi mayi chanyatraiko vishnuh vyartham kupyasi mayyasahishnuh | bhava samachittah sarvatra tvam vanchhasyachirad yadi vishnutvam ||

    तुममें, मुझमें और अन्यत्र भी एक ही विष्णु हैं; मुझ पर तुम्हारा क्रोध और अधीरता व्यर्थ है। यदि शीघ्र विष्णु-पद चाहते हो, तो सबके प्रति समचित्त बनो।

    In you, in me and everywhere else there is one Vishnu; your anger at me, your impatience, is pointless. If you want soon to reach Vishnu's state, be even-minded towards all.

  26. शत्रौ मित्रे पुत्रे बन्धौ मा कुरु यत्नं विग्रहसन्धौ ।शत्रौ मित्रे पुत्रे बन्धौ मा कुरु यत्नं विग्रह सन्धौ ।shatrau mitre putre bandhau ma kuru yatnam vigraha sandhau |सर्वस्मिन्नपि पश्यात्मानं सर्वत्रोत्सृज भेदाज्ञानम् ॥सर्वस्मिन्नपि पश्यात्मानं सर्वत्रोत्सृज भेदाज्ञानम् ॥sarvasminnapi pashyatmanam sarvatrotsrija bhedagyanam ||

    shatrau mitre putre bandhau ma kuru yatnam vigraha sandhau | sarvasminnapi pashyatmanam sarvatrotsrija bhedagyanam ||

    शत्रु, मित्र, पुत्र या बंधु से वैर या मेल का प्रयत्न मत करो; सबमें अपने आत्मा को देखो, और हर जगह भेद के अज्ञान को छोड़ दो।

    Make no effort at war or peace with enemy, friend, son or kin; see your own Self in everything, and give up everywhere the ignorance that sees difference.

  27. कामं क्रोधं लोभं मोहं त्यक्त्वा ऽऽत्मानं भावय को ऽहम् ।कामं क्रोधं लोभं मोहं त्यक्त्वा ऽऽत्मानं भावय को ऽहम् ।kamam krodham lobham moham tyaktva ''tmanam bhavaya ko 'ham |आत्मज्ञान विहीना मूढाः ते पच्यन्ते नरकनिगूढाः ॥आत्मज्ञान विहीना मूढाः ते पच्यन्ते नरक निगूढाः ॥atmagyana vihina mudhah te pachyante naraka nigudhah ||

    kamam krodham lobham moham tyaktva ''tmanam bhavaya ko 'ham | atmagyana vihina mudhah te pachyante naraka nigudhah ||

    काम, क्रोध, लोभ और मोह छोड़कर आत्मा का विचार करो: मैं कौन हूँ? आत्मज्ञान से रहित मूढ़ नरक की गहराइयों में पकाए जाते हैं।

    Giving up lust, anger, greed and delusion, reflect on the Self: who am I? Fools without knowledge of the Self are cooked in the depths of hell.

  28. गेयं गीता नाम सहस्रं ध्येयं श्रीपति रूपमजस्रम् ।geyam gita nama sahasram dhyeyam shripati rupamajasram |नेयं सज्जन सङ्गे चित्तं देयं दीनजनाय च वित्तम् ॥neyam sajjana sange chittam deyam dinajanaya cha vittam ||

    geyam gita nama sahasram dhyeyam shripati rupamajasram | neyam sajjana sange chittam deyam dinajanaya cha vittam ||

    गीता और सहस्रनाम का गान करो; लक्ष्मीपति के रूप का निरंतर ध्यान करो; मन को सज्जनों की संगति में लगाओ; धन दीनजनों को दो।

    Sing the Gita and the thousand names; meditate always on the form of Lakshmi's lord; lead the mind to the company of the good; give your wealth to the poor.

  29. सुखतः क्रियते रामाभोगः पश्चाद्धन्त शरीरे रोगः ।sukhatah kriyate ramabhogah pashchaddhanta sharire rogah |यद्यपि लोके मरणं शरणं तदपि न मुञ्चति पापाचरणम् ॥yadyapi loke maranam sharanam tadapi na munchati papacharanam ||

    sukhatah kriyate ramabhogah pashchaddhanta sharire rogah | yadyapi loke maranam sharanam tadapi na munchati papacharanam ||

    सुख के लिए लोग भोग करते हैं; बाद में, हाय, शरीर में रोग आ जाता है। यद्यपि संसार में अंत में मृत्यु ही शरण है, फिर भी लोग पाप का आचरण नहीं छोड़ते।

    People enjoy women for the sake of pleasure; afterwards, alas, disease comes to the body. Though in this world death is the end of all, still they do not give up sinful ways.

  30. अर्थमनर्थं भावय नित्यं नास्तिततः सुखलेशः सत्यम् ।अर्थमनर्थं भावय नित्यं नास्तिततः सुख लेशः सत्यम् ।arthamanartham bhavaya nityam nastitatah sukha leshah satyam |पुत्रादपि धनभाजां भीतिः सर्वत्रैषा विहिता रीतिः ॥पुत्रादपि धन भाजां भीतिः सर्वत्रैषा विहिता रीतिः ॥putradapi dhana bhajam bhitih sarvatraisha vihita ritih ||

    arthamanartham bhavaya nityam nastitatah sukha leshah satyam | putradapi dhana bhajam bhitih sarvatraisha vihita ritih ||

    धन को सदा अनर्थ का कारण समझो; सच में उसमें सुख का लेश भी नहीं है। धनवान को अपने पुत्र से भी भय होता है; हर जगह यही रीति है।

    Always see wealth as the source of harm; truly, there is not a trace of happiness in it. The rich fear even their own sons; this is the way of things everywhere.

  31. प्राणायामं प्रत्याहारं नित्यानित्य विवेकविचारम् ।प्राणायामं प्रत्याहारं नित्यानित्य विवेक विचारम् ।pranayamam pratyaharam nityanitya viveka vicharam |जाप्यसमेत समाधिविधानं कुर्ववधानं महदवधानम् ॥जाप्य समेत समाधि विधानं कुर्ववधानं महदवधानम् ॥japya sameta samadhi vidhanam kurvavadhanam mahadavadhanam ||

    pranayamam pratyaharam nityanitya viveka vicharam | japya sameta samadhi vidhanam kurvavadhanam mahadavadhanam ||

    प्राणायाम, प्रत्याहार, नित्य और अनित्य के विवेक का विचार, जप सहित समाधि का अभ्यास: इन्हें सावधानी से, बड़ी सावधानी से करो।

    Control of breath, withdrawal of the senses, discernment between the eternal and the passing, japa joined with the practice of samadhi: do these with care, with great care.

  32. गुरुचरणाम्बुज निर्भर भक्तः संसारादचिराद्भव मुक्तः ।गुरु चरणाम्बुज निर्भर भक्तः संसारादचिराद् भव मुक्तः ।guru charanambuja nirbhara bhaktah sansaradachirad bhava muktah |सेन्द्रियमानस नियमादेवं द्रक्ष्यसि निज हृदयस्थं देवम् ॥सेन्द्रिय मानस नियमादेवं द्रक्ष्यसि निज हृदयस्थं देवम् ॥sendriya manasa niyamadevam drakshyasi nija hridayastham devam ||

    guru charanambuja nirbhara bhaktah sansaradachirad bhava muktah | sendriya manasa niyamadevam drakshyasi nija hridayastham devam ||

    गुरु के चरण-कमलों में पूरी भक्ति रखकर शीघ्र संसार से मुक्त हो जाओ; इंद्रियों और मन के इसी संयम से तुम अपने हृदय में स्थित देव के दर्शन करोगे।

    Devoted wholly to the lotus feet of the guru, become free of the world of birth and death soon; through this discipline of the senses and the mind, you will see the God who dwells in your own heart.